Ponad 50 mld złotych strat w obrotach najemców, ograniczenie przychodów właścicieli centrów handlowych o 5,5 mld złotych i cztery lockdowny trwające łącznie ponad 5 miesięcy – rok 2020 zapisał się w historii polskiego rynku nieruchomości handlowych jako jeden z najtrudniejszych. Raport PROH Retail Research Forum za II połowę 2020 roku to szczegółowy, dwujęzyczny zapis tego, jak pandemia COVID-19 przeorganizowała rynek centrów handlowych w Polsce.
Czym jest ten raport?
To publikacja przygotowana przez ekspertów zrzeszonych w PROH Retail Research Forum – inicjatywie Polskiej Rady Centrów Handlowych działającej od 2009 roku, skupiającej analityków z firm BNP Paribas Real Estate Poland, Cushman & Wakefield, GfK, METRO Properties i Savills. Raport, jak podkreślają autorzy we wstępie, celowo nie próbuje prognozować przyszłości – skupia się wyłącznie na przedstawieniu faktycznego stanu rynku w bardzo niepewnym momencie, tuż po trzecim lockdownie.
Co znajdziesz w środku?
1. Wskaźniki makroekonomiczne
Dane gospodarcze na koniec 2020 roku: PKB per capita (58 000 PLN, szacunek wstępny), spadek PKB o 2,8% r/r, przeciętne wynagrodzenie brutto (5411 PLN, +4,7% r/r), stopa bezrobocia rejestrowanego (6,2%) oraz spadek sprzedaży detalicznej o 2,7% r/r – po wzroście o 5,4% rok wcześniej.
2. Nowoczesne zasoby handlowe w Polsce
Podaż powierzchni handlowej na koniec 2020 roku sięgnęła 12,48 mln mkw GLA. Raport pokazuje wieloletni trend przesuwania się handlu do mniejszych miejscowości: udział największych aglomeracji w zasobach spadł z 76% w 2000 roku do 56% w 2020 roku, a udział miast poniżej 100 tys. mieszkańców wzrósł w tym czasie z 6% do 20%. Odnotowano też zamknięcia kilku obiektów handlowych „pierwszej generacji” (m.in. Auchan w Mysłowicach, Lubinie i Grudziądzu).
3. Nowa podaż i powierzchnia handlowa w budowie
W II połowie 2020 roku oddano do użytku ponad 135 000 mkw GLA, a największymi otwarciami były Galeria Wiślanka w Żorach i park handlowy Dekada w Nysie. Mimo pandemii cały 2020 rok przyniósł łącznie 280 000 mkw nowej podaży – o 4% więcej niż rok wcześniej. Ponad 64% nowej podaży stanowiły parki handlowe, których format – dzięki ograniczonym częściom wspólnym i oddzielnym wejściom do lokali – szczególnie zyskał na atrakcyjności w czasie pandemii.
4. Nasycenie powierzchnią centrów handlowych oraz siła nabywcza
Wskaźnik nasycenia powierzchnią handlową dla całej Polski wyniósł 324 mkw na 1000 mieszkańców. Raport zawiera też szczegółowe dane GfK o sile nabywczej w podziale na wielkość miast oraz unikalną mapę prognozowanego spadku siły nabywczej dla handlu detalicznego w podziale na powiaty – według najbardziej prawdopodobnego scenariusza spadek wydatków miał wynieść od 11,7% do 19,3% w zależności od regionu, z powrotem do poziomów sprzed pandemii przewidywanym na grudzień 2021 roku.
5. Transakcje inwestycyjne na rynku nieruchomości komercyjnych w 2020 roku
Wolumen inwestycyjny w Polsce wyniósł 5,3 mld EUR – o ok. 30% mniej niż w rekordowym 2019 roku, ale wciąż solidny wynik na tle globalnego kryzysu. Sektor przemysłowo-logistyczny po raz pierwszy w historii polskiego rynku zdominował strukturę inwestycji, generując niemal połowę wolumenu (2,6 mld EUR – rekord, o ponad 30% wyższy niż dotychczasowy rekord z 2018 roku). Sektor handlowy odnotował dramatyczny spadek zainteresowania inwestorów – zaledwie 658 mln EUR, czyli ok. 30% średniego wolumenu z poprzednich pięciu lat, ze stopami kapitalizacji zdekompresowanymi o ok. 50 punktów bazowych.
6. Indeks obrotów oraz odwiedzalności w centrach handlowych w 2020 roku
Najbardziej dramatyczna część raportu – szczegółowe dane miesięczne pokazujące, jak obroty i odwiedzalność centrów handlowych załamywały się w kolejnych falach lockdownów. Styczeń i luty 2020 były lepsze niż rok wcześniej, ale kwiecień przyniósł spadek obrotów do zaledwie 24% wartości sprzed roku. Cały rok zamknął się spadkiem obrotów rzędu -21% r/r, z największym spadkiem w kategorii usługi (-65,7%) i rozrywka (-59,4%), a najmniejszym w kategorii żywność (-5%). Raport pokazuje też gwałtowny wzrost udziału e-commerce w sprzedaży detalicznej – do ponad 11% w kwietniu i listopadzie 2020 roku.
Kluczowe liczby z raportu
- 12,48 mln mkw GLA – łączne zasoby nowoczesnej powierzchni handlowej w Polsce na koniec 2020 r.
- 5,3 mld EUR – wolumen inwestycyjny na rynku nieruchomości komercyjnych w 2020 r. (-30% r/r)
- 658 mln EUR – wolumen inwestycji w sektorze handlowym, najniższy od pięciu lat
- -21% – skumulowany spadek obrotów centrów handlowych w 2020 r. względem 2019 r.
- 50 mld PLN – szacowane straty w obrotach najemców centrów handlowych w wyniku lockdownów
- 64% nowej podaży powierzchni handlowej w II poł. 2020 r. stanowiły parki handlowe
Dla kogo jest ten raport?
Publikacja została przygotowana z myślą o:
- inwestorach i funduszach nieruchomościowych, analizujących wpływ pandemii na rynek nieruchomości handlowych,
- zarządcach i właścicielach centrów handlowych, poszukujących punktu odniesienia dla własnych wyników,
- najemcach sieci handlowych, oceniających, które kategorie produktowe najlepiej i najgorzej zniosły kryzys,
- analitykach i historykach rynku nieruchomości, badających długoterminowy wpływ pandemii na sektor retail,
- studentach i badaczach, analizujących wpływ COVID-19 na gospodarkę i zachowania konsumenckie.
Dlaczego warto pobrać ten raport?
To unikalny, dokładny zapis najtrudniejszego roku w historii polskich centrów handlowych – bez prób prognozowania, wyłącznie z twardymi danymi o skali strat, zmianach w podaży i inwestycjach. Raport zawiera też dodatkowy materiał o dostępności centrów handlowych dla osób ze szczególnymi potrzebami, oparty na badaniach PROH z 2020 roku wśród niemal 4,5 mln osób z różnymi formami niepełnosprawności. To wartościowe źródło danych historycznych dla każdego, kto chce zrozumieć skalę wpływu pandemii na polski rynek retail.
Pobierz pełny raport PDF PROH Retail Research Forum za II połowę 2020 roku i poznaj szczegółowe dane o wpływie pandemii na podaż, inwestycje i obroty centrów handlowych w Polsce.
