Raport: Zmiany zachowań konsumenckich przed i w trakcie COVID-19 2022

Jak bardzo pandemia zmieniła sposób, w jaki Polacy robią zakupy w centrach handlowych? Czy klienci wrócili już do dawnych nawyków, czy może na trwałe przesiedli się na zakupy online? Odpowiedzi na te pytania przynosi raport „Zmiany zachowań konsumentów przed i w trakcie COVID-19″, przygotowany wspólnie przez firmę doradczą Knight Frank i agencję badawczą Inquiry. To unikalne połączenie dwóch perspektyw: szczegółowych badań konsumenckich oraz twardych danych o obrotach i odwiedzalności realnych centrów handlowych.

Czym jest ten raport?

Publikacja porównuje wyniki trzech fal badań konsumenckich Inquiry – sprzed pandemii (luty 2020), z okresu pierwszego lockdownu (czerwiec 2020) oraz z okresu po ponownym otwarciu gospodarki (sierpień 2021) – na reprezentatywnej próbie ponad 1000 dorosłych Polaków robiących zakupy w centrach handlowych. Całość uzupełniają twarde dane Knight Frank o obrotach i odwiedzalności ponad 25 obiektów wielkopowierzchniowych (18 centrów handlowych i 7 parków handlowych) z lat 2018–2021.

Co znajdziesz w środku?

1. Kondycja centrów handlowych po pandemii

Raport otwiera przegląd wpływu czterech kolejnych lockdownów (łącznie ok. 18 miesięcy zawirowań) na rynek: odwiedzalność centrów handlowych w I kwartale 2020 r. spadła o 21,7% r/r, w samym kwietniu aż o 74,9%. Wskaźnik pustostanów w ośmiu największych aglomeracjach wzrósł do 5,3% w sierpniu 2021 r.

2. Profil klienta centrum handlowego

Szczegółowa analiza demograficzna: 93% Polaków deklaruje odwiedzanie centrów handlowych (spadek o 4 p.p. względem lutego 2020 r.), najliczniejszą grupą są osoby 55+, a częstotliwość wizyt spadła z 3,3 do 2,9 razy w miesiącu.

3. Sposób dotarcia do centrum handlowego

Jedna z najbardziej wyrazistych zmian w całym raporcie: odsetek klientów dojeżdżających własnym samochodem wzrósł z 31% (luty 2020) do 62% (sierpień 2021) – efekt obaw przed komunikacją zbiorową w czasie pandemii.

4. Internet vs centra handlowe

Szczegółowe zestawienie miejsc zakupu według kategorii produktowej. Centra handlowe wciąż dominują w przypadku odzieży, obuwia i drogerii, ale internet zdecydowanie przejął elektronikę, komputery i książki – w tych kategoriach odnotowano wzrosty udziału e-commerce nawet o 6 p.p.

5. Wrażenia z wizyty w centrum handlowym

Raport pokazuje ewolucję obaw klientów: podczas gdy w czerwcu 2020 r. dominował lęk przed tłumem i chęć odłożenia zakupów, w sierpniu 2021 r. głównymi barierami stały się brak potrzeby zakupów i konieczność oszczędzania. Mimo to poczucie bezpieczeństwa wzrosło – 82% klientów czuło się bezpiecznie podczas wizyty (wobec 76% rok wcześniej).

6. Oczekiwania wobec oferty handlowej

Klienci najczęściej oczekują dziś promocji i wyprzedaży (58%) oraz większej liczby tanich sklepów (37%) – wyraźny efekt pogorszenia sytuacji finansowej: 39% respondentów w sierpniu 2021 r. wciąż deklarowało spadek dochodów gospodarstwa domowego względem okresu sprzed pandemii.

7. Obroty i odwiedzalność centrów handlowych – wyniki badań Knight Frank

Twarda, liczbowa część raportu: średnia odwiedzalność analizowanych obiektów spadła w 2020 r. o ok. 30% względem 2019 r., a średnie obroty w centrach handlowych spadły o 16% (podczas gdy w parkach handlowych odnotowano wzrost obrotów o 7%). Największy spadek obrotów dotknął branżę rozrywka/czas wolny (-54%), a największy wzrost – żywność specjalistyczną (+22%).

Kluczowe liczby z raportu

  • 93% Polaków odwiedza centra handlowe (spadek o 4 p.p. względem lutego 2020 r.)
  • 62% klientów dojeżdża do centrum handlowego samochodem (wzrost z 31% w lutym 2020 r.)
  • -30% – średni spadek odwiedzalności centrów handlowych w 2020 r. względem 2019 r.
  • -16% – średni spadek obrotów w centrach handlowych w 2020 r. (podczas gdy w parkach handlowych: +7%)
  • -54% – największy spadek obrotów odnotowała branża rozrywka i czas wolny
  • 82% klientów czuło się bezpiecznie podczas wizyty w centrum handlowym w sierpniu 2021 r.

Dla kogo jest ten raport?

Publikacja została przygotowana z myślą o:

  • zarządcach i właścicielach centrów oraz parków handlowych, analizujących trwałość zmian w zachowaniach klientów,
  • najemcach sieci handlowych, planujących ofertę w oparciu o zmienione priorytety konsumentów,
  • inwestorach i analitykach rynku nieruchomości komercyjnych, oceniających odporność różnych formatów handlowych (centra vs. parki handlowe) na kryzys,
  • specjalistach ds. marketingu i badań rynku, śledzących długoterminowe trendy konsumenckie po pandemii.

Dlaczego warto pobrać ten raport?

To rzadkie połączenie miękkich danych jakościowych (motywacje, obawy, oczekiwania klientów) z twardymi liczbami finansowymi (realne obroty i odwiedzalność konkretnych obiektów) w jednym dokumencie. Raport pokazuje wyraźnie, że pandemia nie tylko obniżyła wyniki centrów handlowych, ale też przyspieszyła strukturalne zmiany na rynku – wzrost znaczenia e-commerce, przewagę parków handlowych nad tradycyjnymi centrami oraz nowe priorytety konsumentów skoncentrowane na cenie i promocjach.